70-lecie E-dziennik Plan lekcji Biblioteka Galeria

Sprawdź także

Matura 2015 Klub sportowy Odkrywcy talentów szczep samorząd Poprzednia wersja witryny Rodzina 500 plus Certyfikat

Doradztwo zawodowe

Sukces jest wynikiem właściwej decyzji.(Eurypides)

Szkolny Doradca Zawodowy
Renata Kolińska

Masz nurtujące Ciebie pytania związane ze swoją przyszłą karierą zawodową
- przyjdź na konsultacje indywidualne.
 
SERDECZNIE ZAPRASZAM
 gabinet 40

 Zadania szkolnego doradcy zawodowego 

 

  • systematycznie diagnozuje zapotrzebowanie poszczególnych uczniów, rodziców na informacje edukacyjne i zawodowe;
  • pomaga uczniom w określeniu ich zainteresowań, uzdolnień oraz innych cech istotnych przy podejmowaniu decyzji edukacyjnych planowaniu kariery zawodowej;
  • udziela uczniom indywidualnych porad zawodowych;
  • pomaga w określaniu możliwości zawodowych uczniów mających określone ograniczenia psychofizyczne i wskazuje odpowiednie dla nich rodzaj zatrudnienia;
  • udziela im informacji o przeciwwskazaniach zdrowotnych do wykonywania zawodu;
  • gromadzi, aktualizuje i udostępnia informacje edukacyjne i zawodowe właściwe dla danego poziomu kształcenia;
  • prowadzi zajęcia klasowe przygotowujące uczniów do świadomego planowania kariery i podjęcia roli zawodowej;
  • prowadzi zajęcia grupowe (warsztaty) umożliwiające nabycie przez uczniów odpowiednich umiejętności poszukiwania, uzyskiwania i utrzymania pracy;
  • współpracuje z innymi nauczycielami (radą pedagogiczną) w tworzeniu i zapewnieniu ciągłości działań w zakresie orientacji zawodowej;
  • współpracuje z rodzicami, udziela informacji na temat aktualnej oferty edukacyjnej szkół ponadgimnazjalnych, informuje o zawodach oraz o aktualnej sytuacji na rynku pracy;
  • opracowuje i aktualizuje informacje o zawodach, drogach uzyskiwania kwalifikacji zawodowych oraz potrzebach rynku pracy;
  • upowszechnia wiedzę na temat planowania kariery zawodowej, możliwości pozyskiwania informacji o zawodach, uzyskiwaniu kwalifikacji zawodowych, sytuacji na rynku pracy lokalnym, krajowym i w UE;
  • prowadzi odpowiednią dokumentację udzielanych porad,
  • sporządza sprawozdania z prowadzonej działalności;
  • kieruje w sprawach trudnych do specjalistów w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, lekarza medycyny pracy.

 

Korzyści wynikające z działalności szkolnego doradcy zawodowego

Dla indywidualnych odbiorców: 
• łatwy dostęp do informacji edukacyjnej i zawodowej – dla uczniów, nauczycieli oraz rodziców,
• poszerzanie edukacyjnych i zawodowych perspektyw uczniów,
• świadome, trafniejsze decyzje edukacyjne i zawodowe,
• ułatwienie wejścia na rynek pracy dzięki poznaniu procedur pozyskiwania i utrzymania pracy,
• świadomość konieczności i możliwości zmian w zaplanowanej karierze zawodowej,
• mniej niepowodzeń szkolnych, zniechęcenia, porzucania szkoły a potem pracy, jako konsekwencji niewłaściwych wyborów.

Dla szkół: 
• realizacja zobowiązań wynikających z zapisów zawartych w ramowych statutach gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych oraz centrów kształcenia praktycznego i centrów kształcenia ustawicznego,
• zapewnienie ciągłości działań orientacyjno – doradczych szkoły i koordynacji zadań wynikających z programów wychowawczych szkół i placówek,
• utworzenie na terenie szkoły bazy informacji edukacyjnej i zawodowej oraz zapewnienie jej systematycznej aktualizacji.

Dla innych podmiotów edukacyjnych: 

• uzyskanie przepływu informacji zawodowej sprzyjającego trafnym wyborom uczniów i korzystnie wpływającego na dostosowanie programów nauczania do wymagań rynku pracy,

Dla państwa i władz lokalnych: 
• zwiększenie świadomości społecznej, dotyczącej konieczności racjonalnego planowania rozwoju zawodowego przez jednostki,
• podejmowanie właściwych decyzji, efektywnie przeciwdziałających bezrobociu,
• zapewnienie powszechności i dostępności usług doradczych zalecanych przez Komisję Unii Europejskiej.

Dla pracodawców: 
• zwiększenie szansy znalezienia odpowiednio przygotowanych kandydatów, świadomych oczekiwań rynku pracy.

 

PODSTAWOWE POJĘCIA Z ZAKRESU DORADZTWA ZAWODOWEGO

DORADCA ZAWODOWY - osoba udzielająca pomocy, w formie grupowych i indywidualnych porad zawodowych, młodzieży i osobom dorosłym w wyborze zawodu, kierunku kształcenia i szkolenia, uwzględniając ich możliwości psychofizyczne i sytuację życiową a także potrzeby rynku pracy oraz możliwości systemu edukacyjnego, współpracując z rodzicami i nauczycielami w procesie orientacji zawodowej uczniów oraz wykorzystując w tym celu wiedzę o zawodach, znajomość psychologicznych i pedagogicznych technik, diagnozę rynku pracy oraz techniczne środki przekazywania informacji zawodowej.
(por.: Klasyfikacja Zawodów i Specjalności. 1995. Wyd. MPiPS. Tom V, Zeszyt 2 cz. II. s. 497)

Doradztwo zawodowe: świadczenie pomocy w dokonywaniu kolejnych decyzji wyboru zawodu lub pracy w formie indywidualnej porady zawodowej, poprzez analizę pola problemowego jednostki i udzielenie jej informacji zawodowych, podawanie wskazówek, sugestii oraz instrukcji. (por.: K. Lelińska: Założenia i kierunki rozwoju poradnictwa zawodowego w warunkach reformy edukacji, (1999) Problemy poradnictwa psychologiczno – pedagogicznego Nr 2/11. s. 29 ).

Poradnictwo zawodowe: długofalowe i wieloetapowe działania wychowawcze, towarzyszące jednostce w trakcie jej rozwoju zawodowego. Obejmuje ono udzielanie pomocy uczniom i dorosłym w planowaniu, tworzeniu i rozwoju kariery zawodowej, przynoszącej jednostce satysfakcję i zawodowy sukces. (por.: Ogólne zasady funkcjonowania poradnictwa zawodowego w systemie urzędów pracy. (1996) Wyd. KUP. s. 4, maszynopis)

Informacja zawodowa: zbiory danych potrzebnych jednostce do podejmowania kolejnych decyzji zawodowych oraz związanych z zatrudnieniem. Zakres treści, metod i kanały przekazywanych informacji są dostosowane do etapu rozwoju zawodowego jednostki oraz rodzajów podejmowanych decyzji. (por.: K. Lelińska: Przygotowanie uczniów do wyboru zawodu metodą zajęć praktycznych. (1985). WSiP. s. 35)

Orientacja zawodowa: działania wychowawcze szkoły, rodziców, i innych osób, grup i instytucji - mające na celu przygotowanie młodzieży do planowania kariery zawodowej, których ważnym elementem jest podejmowanie kolejnych decyzji wyboru zawodu i szkoły. (por.: K. Lelińska: Założenia i kierunki rozwoju poradnictwa zawodowego w warunkach reformy edukacji (1999) s. 29)

Informacja edukacyjna: zbiory danych potrzebnych jednostce do podejmowania decyzji związanych z dalszym kształceniem. (opr. G. Sołtysińska).

Zawód:wewnętrznie spójny system czynności wymagający określonych kwalifikacji, wykonywanych w uregulowany sposób i systematycznie, stanowiący podstawę utrzymania i zapewniający pozycję w społeczeństwie.(por.: J. Szczepański: Czynniki kształtujące zawód i strukturę zawodową. Socjologia zawodów. (1965) KiW.)

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego: ogół działań podejmowanych przez szkołę w celu przygotowania uczniów do wyboru zawodu, poziomu i kierunku kształcenia. System powinien określać: role i zadania doradcy w ramach rocznego planu działań, czas i miejsce realizacji zadań, oczekiwane efekty, formy i metody pracy.(opr. A. Łukaszewicz).

Wybrane przeciwwskazania zdrowotne ograniczające możliwość

 wyboru kierunku kształcenia.

ALERGIA - przeciwwskazania:

- kontakt z alergenami ( np.: sierść, pyłki traw, pleśń, kurz, roztocze i inne),

- praca w środowisku zanieczyszczonym,

- praca w zmiennych warunkach atmosferycznych,

- praca w kontakcie ze środkami drażniącymi,

- praca związana z dużym wysiłkiem fizycznym,

- narażenie na nadmierny stres i obciążenie emocjonalne.

ASTMA I INNE SCHORZENIA OSKRZELI - przeciwwskazania:

- nadmierny wysiłek fizyczny,

- narażenie na obciążenie emocjonalne i silny stres,

- przebywanie w pyle, oparach gazów i substancji chemicznych,

- praca w środowisku zanieczyszczonym, zadymionym,

- praca w zmiennych warunkach atmosferycznych,

- przebywanie w pomieszczeniach narażających na kontakt z alergenem,

- praca w zmiennych warunkach środowiskowych ( częściowo w pomieszczeniu, częściowo na

wolnym powietrzu),

- przebywanie w środowisku nadmiernie wilgotnym lub zbyt suchym.

CHOROBY NEREK I UKŁADU MOCZOWEGO - przeciwwskazania:

- praca w środowisku zimnym i wilgotnym,

- praca w zmiennych warunkach atmosferycznych,

- wykonywanie czynności z narażeniem na kontakt ze środkami i substancjami neurotoksycznymi   (metale ciężkie, substancje i związki chemiczne, leki),

- prace realizowane w trudnych warunkach środowiskowych,

- czynności powodujące duże obciążenie fizyczne.

 CHOROBY SKÓRY - przeciwwskazania:

- prace w mikroklimacie wilgotnym lub bardzo suchym,

- prace w kontakcie z detergentami, środkami chemicznymi, produktami spożywczymi, smarami,

lakierami, olejami,

- praca w sytuacji ekspozycji społecznej chorobowo zmienionych partii skóry,

- praca w warunkach środowiskowych nasilających objawy schorzenia np.: słońce,

- praca w warunkach stresogennych.

CHOROBY STATÓW I REUMATYCZNE - przeciwwskazania:

- przebywanie w środowisku wilgotnym, w zimnych pomieszczeniach,

- praca w zmiennych warunkach atmosferycznych, na wolnym powietrzu,

- prace związane z dużym wysiłkiem fizycznym,

- praca związana z narażeniem na działanie drgań mechanicznych (o dużej częstotliwości).

 CHOROBY UKŁADU POKARMOWEGO - przeciwwskazania:

- przeciwwskazane prace w narażeniu na substancje hepatotoksyczne,

- prace związane z dużym wysiłkiem fizycznym,

- narażenie na działanie czynników stresogennych, silne napięcie emocjonalne,

- prace wymuszające nieprzestrzeganie zaleconej diety ( np.: związane z degustacją potraw).

 CUKRZYCA - przeciwwskazania:

- praca na wysokości

- praca przy obsłudze maszyn i urządzeń ruchu,

- prace wymagające znacznego wysiłku fizycznego,

- prace wywołujące napięcie, związane z dużym narażeniem na czynniki stresogenne,

- zawody i prace, które narażałaby na urazy pracownika i otoczenie,

- praca realizowana w zmiennych warunkach organizacyjnych,

- zawody utrudniające przestrzeganie zaleceń dietetycznych,

- praca wymagająca nadmiernego zaangażowania narządu wzroku.

MIGRENA - przeciwwskazania:

- czynności wymagające wysiłku fizycznego, związane z dźwiganiem ciężarów,

- sytuacje wywołujące silny stres, napięcie, obciążenie emocjonalne,

- praca przy obsłudze maszyn, urządzeń, powiązane z dużym wydatkiem energetycznym,

- kierunek kształcenia związany z dużą zmiennością sytuacji oraz realizowane w stanie silnego stresu i dużego napięcia nerwowego, połączone z dużą odpowiedzialnością,

- prace w mikroklimacie zimnym lub gorącym, pod ziemią , pod wodą, z narażeniem na działanie pola elektromagnetycznego,

- prace realizowane w warunkach dużego natężenia hałasu.

NADMIERNA POBUDLIWOŚC NERWOWA, NERWICA - przeciwwskazania:

- prace powiązane z dużym napięciem nerwowym, z dużą odpowiedzialnością, z narażeniem na

działanie czynników stresogennych,

- czynności wymagające dużej koncentracji uwagi i dokładności,

- prace precyzyjne wymagające skomplikowanych operacji manualnych,

- prace związane z udzielaniem pomocy innym ludziom,

- prace realizowane w sytuacjach kryzysowych lub związane z silną presja społeczną.

NIEPEŁNOSPRAWNOŚC RUCHOWA - przeciwwskazania:

- praca w wymuszonej pozycji ciała,

- praca wymagająca pełnej sprawności ruchowej,

- praca wymagająca dużej precyzji i sprawności manualnej,

- praca związana z dźwiganiem ciężarów,

- praca wymagająca dobrej koordynacji wzrokowo-ruchowej,

- praca na wysokości,

- czynności związane z dużym wysiłkiem fizycznym.

PADACZKA I INNE SCHORZENIA PRZEBIEGAJĄCE Z UTRATĄ ŚWIADOMOŚCI LUB ZABURZENIAMI RÓWNOWAGI - przeciwwskazania:

- praca na wysokości,

- wykonywanie czynności związanych z koniecznością używania maszyn i urządzeń będących w ruchu,

- prace wymagające pełnej sprawności psychoruchowej,

- czynności wymagające dużej koncentracji uwagi,

- czynności wymagające wysiłku fizycznego związane z dźwiganiem ciężarów,

- sytuacje wywołujące silny stres, napięcie, obciążenie emocjonalne,

- praca przy obsłudze maszyn i urządzeń powiązana z dużym wydatkiem energetycznym,

- praca w mikroklimacie gorącym i zimnym, pod ziemią, pod wodą, z narażeniem na pole

elektromagnetycznym.

- kierunki kształcenia związane z dużą zmiennością sytuacji oraz realizowane w stanie silnego stresu i dużego napięcia nerwowego połączone z dużą odpowiedzialnością,

- praca w środowisku z pulsującym, zmiennym światłem,

- względne ograniczenie: długotrwała praca z komputerem.

SCHORZENIA NARZĄDU MOWY - przeciwwskazania:

- prace wymagające długotrwałego wysiłku głosowego,

- prace związane z kontaktem werbalnym z innymi osobami,

- prace związane z obsługą klientów,

- zawody związane z silną ekspozycją społeczną,

SCHORZENIA UKŁADU KRWIOTWÓRCZEGO/np.: białaczka i inne/ - przeciwwskazania:

- prace z narażeniem na substancje mielotoksyczne,

- prace związane z narażeniem na uszkodzenie ciała, urazy i skaleczenia,

- prace związane z dużym wysiłkiem fizycznym,

- narażenie na silny stres i obciążenie emocjonalne,

- prace w zmiennych i trudnych warunkach atmosferycznych,

 SRZYWIENIE KRĘGOSŁUPA - przeciwwskazania:

- praca obciążająca fizycznie/ z dużym wysiłkiem fizycznym.

- praca w długotrwałej ciągłej pozycji stojącej lub w wymuszonej pozycji ciała ( np.: siedzącej, z

pochyleniem itp.).

- praca związana z dźwiganiem ciężarów,

- praca wymagająca pełnej sprawności psychoruchowej,

- praca na wysokości.

WADY SERCA i inne schorzenia układu krążenia ( uwzględnić należy wydolność fizyczną oraz

ewentualne zagrożenie utratą świadomości) - przeciwwskazania:

- praca związana z wysiłkiem fizycznym i dźwiganiem ciężarów,

- praca w wysokiej temperaturze lub mikroklimacie zimnym,

- prace w dusznych pomieszczeniach, pod ziemią, pod wodą, z narażeniem na działanie pola

elektromagnetycznego,

- prace związane z dużym napięciem nerwowym, narażeniem na stres i obciążenie emocjonalne,

- prace w warunkach dużego natężenia hałasu,

- praca na wysokości,

- praca przy obsłudze maszyn i urządzeń powiązana z dużym wydatkiem energetycznym (np.: maszyn w ruchu).

WADY SŁUCHU - przeciwwskazania:

- czynności narażające narządy zmysłów na uszkodzenia,

- konieczność przebywania w hałasie,

- praca na wysokości,

- prace związane z obsługa interesantów,

- prace wymagające kontroli słuchowej wykonywanych czynności i bezpieczeństwa sytuacji,

- prace, w niektórych narząd słuchu wykorzystywany jest do diagnostyki stanu urządzeń i organizmów żywych.

WADY WZROKU (np.: silna krótkowzroczność, jednooczność, zez i inne) - przeciwwskazania:

- wykonywanie czynności precyzyjnych wymagających dużej dokładności,

- praca przy niekorzystnym lub niewielkim oświetleniu,

- praca wymagająca dużego wysiłku fizycznego,

- praca przy obsłudze maszyn w ruchu, monitorach ekranowych,

- prace wymagające dobrej koordynacji wzrokowo-ruchowej,

- praca w środowisku silnie zanieczyszczonym (np.: pyły, pary, gazy),

- czynności w których wymagana jest wzrokowa kontrola pracy, wymagające stałego napięcia obu lub jednego oka,

- praca na wysokościach i rusztowaniach,

- prace związane z prowadzeniem pojazdów i służbą ruchu,

- praca angażująca długotrwałe zmysł równowagi.

 

W sytuacji wciąż dużego bezrobocia w Polsce, pomoc doradców zawodowych lub innych osób zajmujących się doradztwem zawodowym powinna być dostępna na każdym etapie życia człowieka. Coraz częściej, bowiem będzie on zmuszony wielokrotnie zmieniać zawód, uzupełniać kwalifikacje oraz poszukiwać pracy. Ciągłe podnoszenie kwalifikacji i ich zmiana stają się czynnikami na trwale wpisanymi w życiorys zawodowy każdego pracownika. Pracodawcy szczególnie cenią: inicjatywę, zaangażowanie, niezależność, elastyczność, a także dyspozycyjność i umiejętność pracy w zespole.. Zmienia się również charakter relacji między pracodawcą a pracownikiem. Uczenie się przez całe życie i rozwijanie różnorodnych kompetencji ułatwia dobre funkcjonowanie na rynku pracy. Wszelkiego rodzaju wybory dotyczące zdobycia wykształcenia, czy kwalifikacji zawodowych wymagają świadomości własnych zasobów, znajomości rynku edukacyjnego, świata zawodów i struktury rynku pracy. Stąd też ważnym elementem modyfikacji systemu edukacji, w tym głównie systemu edukacji zawodowej, staje się wyposażenie uczniów w umiejętności przydatne w podejmowaniu racjonalnych decyzji dotyczących wyboru zawodu, które rzutować będą na dalszy przebieg kariery zawodowej młodego człowieka. Oznacza to konieczność stworzenia takiego programu doradztwa zawodowego, który zapewni uczniom nie tylko poznanie możliwości zdobycia zawodów oferowanych przez szkoły oraz wymagań, jakie stawiają one kandydatom, ale umożliwi także rozwijanie świadomości własnych uzdolnień, posiadanych umiejętności, kwalifikacji i zainteresowań - w aspekcie życzeniowym i rzeczywistym. Zapewni poznanie procesu aktywnego poszukiwania pracy, podejmowania decyzji oraz uświadomienie konsekwencji dokonywanych wyborów. Wreszcie stworzy możliwość kształcenia umiejętności radzenia sobie ze zmianami poprzez rozwijanie umiejętności adaptacyjnych oraz umiejętności wychodzenia naprzeciw nowym sytuacjom i nowym wyzwaniom. Tym zadaniom próbuje sprostać Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego (WSDZ) oraz zatrudniony w szkole doradca zawodowy koordynujący jego działanie. Orientacja zawodowa w gimnazjum ma szczególne znaczenie dla planowania rozwoju ucznia, bowiem nauka w nim kończy się wyborem indywidualnej drogi edukacji, dającej podstawę do wykonywania przyszłego zawodu. Wybór ten nie może być intuicyjny bądź przypadkowy, lecz dokonany w oparciu o rzetelną a wiedzę o sobie samym, dostępnych ścieżkach edukacji oraz możliwościach rynku pracy. Aktualny rynek pracy stawia coraz wyższe wymagania młodzieży w zatrudnieniu i dlatego też realizacja Wewnątrzszkolnego Systemu Doradztwa Zawodowego (WSDZ) w gimnazjum i w szkole ponadgimnazjalnej jest tak istotna we właściwym przygotowaniu uczniów do racjonalnych decyzji edukacyjno-zawodowych. To właśnie tutaj, absolwent dokonuje najważniejszych wyborów w zakresie dalszego kształcenia ponadgimnazjalnego (czy będzie to liceum ogólnokształcące, technikum, szkoła zawodowa lub studia magisterskie, licencjackie, inżynierskie  czy policealne w przypadku absolwentów szkół ponadgimnazjalnych). Przygotowanie młodzieży do trafnego wyboru zawodu i drogi dalszego kształcenia jest jednym z najważniejszych celów wychowawczych szkoły.

 

 

„Rodzic pierwszym doradcą – rola rodziców w procesie wyboru dalszej drogi kształcenia i zawodu”

 

“Jedynym sposobem wywarcia wpływu na drugiego człowieka jest rozmowa o jego pragnieniach i pokazanie mu, jak je może spełnić.”

Dale Carnegie

 

Szanowni Rodzice!

Według przeprowadzonych badań, największy wpływ na decyzje uczniów dotyczące wyboru szkoły i zawodu mają rodzice i tradycje rodzinne. 
Państwo jako Rodzice są dla swojego dziecka autorytetem w sytuacji kształtowania przyszłej ścieżki edukacyjnej i zawodowej. Dlatego tak ważna jest rola Rodziców w doradzaniu i świadomym wspieraniu  swoich dzieci   w tym niełatwym wyborze, tym bardziej, w czasach, gdy oferta kształcenia jest niezwykle bogata i często kusząca choćby nazwami kierunków czy profili, a rzeczywistość na rynku pracy trudna i zmienna.

Jak mogę pomóc mojemu dziecku we właściwym wyborze  dalszej ścieżki edukacyjnej i  zawodu?

  1. Poznaj swoje dziecko i pomóż mu odkryć jego możliwości. 
    Kluczem do podejmowania decyzji o wyborze szkoły ponadgimnazjalnej i zawodu jest poznanie samego siebie tzn. tego, co nas interesuje, jakie mamy talenty, uzdolnienia, umiejętności, temperament, jakie są nasze wartości i aspiracje w życiu.
    Rodzice mogą bardzo dużo powiedzieć swojemu dziecku o nim samym. 
    1) Rozmawiaj z dzieckiem o jego zainteresowaniach, pasjach, możliwościach intelektualnych, interesujących syna/córkę przedmiotach szkolnych, cechach charakteru oraz stanie zdrowia. 
    2) Jeśli Twoje dziecko jest pod opieką lekarza specjalisty, koniecznie trzeba zasięgnąć wcześniej opinii czy nie ma przeciwwskazań do wybranego przez syna/córkę zawodu. 
    Pomocna może okazać się konsultacja z doradcą zawodowym lub badanie w poradni psychologiczno-pedagogicznej.
    3) Jako rodzic masz możliwość zaobserwować, jakie czynności dziecko lubi, w których zajęciach pozalekcyjnych i pozaszkolnych bierze udział, kiedy czuje się jak przysłowiowa „ryba w wodzie”.
    4) Towarzysz dziecku w codziennych obowiązkach – to pozwala zaobserwować proces przejścia z fazy dziecięcych marzeń o tym, by być kimś w przyszłości  do fazy sprecyzowanych zainteresowań. 
    5) Motywuj dziecko do szukania odpowiedzi na pytania:

 „Co chcę robić w życiu?” „Co jest dla mnie ważne?”, itp. 

6) Angażuj się w życie szkoły, także we wspieranie uczniów w planowaniu ścieżki kariery

  1.  Gromadźcie z dzieckiem informacje o szkołach ponadgimnazjalnych, zawodach, aktualnym i prognozowanym rynku pracy, w tym rynku lokalnym. 
    Warto przy tym pamiętać, że Internet, choć jest cennym źródłem informacji, to nie jedynym i nie każda wyszukana informacja jest w pełni rzetelna. 
    W szkole uczeń ma dostęp do fachowych informatorów i przewodników po świecie zawodów. 
    1)  Zdobądź jak najwięcej informacji o typach szkół, ścieżkach kształcenia po gimnazjum.
    2) Poznaj zasady i terminy rekrutacji do szkół IV etapu edukacji.
    3) Bądź otwarty na poznawanie oferty szkół ponadgimnazjalnych, 

4)      Znajdź czas, by wspólnie z dzieckiem zajrzeć na stronę www szkół, które je interesują, wspólnie przejrzeć ulotkę szkoły czy broszurę.

5)      Dziel się z dzieckiem swoją wiedzą i własnymi doświadczeniami zawodowymi.

6)      Pomóż znaleźć wśród znajomych osoby wykonujące zawód, którym interesuje się Twój córka lub syn,

6) Korzystaj z oferty  wparcia ze strony szkolnego doradcy zawodowego i zachęcaj do tego swoje dziecko.


By dodatkowo przekonać Państwa do potrzeby aktywnego towarzyszenia dziecku w planowaniu ścieżki kariery, warto wspomnieć, że wielu uczniów klas trzecich, tak blisko rozpoczęcia procesu rekrutacyjnego, ma poważną trudność, by nazwać swoje zainteresowania czy wskazać, co potrafią dobrze robić. A predyspozycje psychiczne, jak już zostało wspomniane odgrywać winny kluczową rolą przy podejmowaniu decyzji edukacyjno-zawodowych.
Warto pamiętać, że Rodzic może i powinien być doradcą swojego dziecka, a więc tym, który pomaga mu odkrywać siebie, gromadzić niezbędne informacje o zawodach i rynku pracy oraz towarzyszy w podejmowaniu decyzji, Rodzic jednak nie powinien dokonywać wyboru za dziecko, ani narzucać mu własnych pomysłów na przyszłość edukacyjno-zawodową.

POMAGAJ SWOJEMU DZIECKU „OSWAJAĆ” PRZYSZŁOŚĆ.

Nie zapominajmy jednak o tym, że poza oddziaływaniem rodziny, szkoły, przyjaciół, czy też przypadku, ważną rolę pełnią tzw. czynniki wewnętrzne, do których możemy zaliczyć:

  • zainteresowania,
  • predyspozycje,
  • zdolności, talent,
  • umiejętności,
  • temperament,
  • cechy charakteru,
  • wartości,
  • możliwości intelektualne,
  • postawy,
  • przekonania,
  • stan zdrowia.

Poznaj swoje dziecko i pomóż mu odkryć jego możliwości.

Kluczem do podjęcia decyzji o wyborze szkoły ponadgimnazjalnej i zawodu jest pozna­nie samego siebie tzn. tego, co nas interesuje, jakie mamy talenty, umiejętności, cechy charakteru itd. Warto poświęcić czas na zebranie informacji o możliwościach dziecka. Nastolatek czerpie informacje o sobie od rówieśników, nauczycieli i swoich bliskich.

Rodzice mogą bardzo dużo powiedzieć swojemu dziecku o nim samym. Rodzice są tymi osobami, które na co dzień obserwują dzieci w rozmaitych sytuacjach, w czasie wykonywania różnych zadań. Można powiedzieć, że rola rodzica w rozpoznawaniu możliwości dziecka jest nie do przecenienia. I choć każdy rodzic zna swoje dziecko, to przed dokonywaniem ważnych wyborów i podejmowaniem decyzji o przyszłym zawodzie warto nazwać zainteresowania, zdolności, porozmawiać o wartościach jakie są dla dziecka ważne. Na co zwracać uwagę?  O czym rozmawiać?

Zainteresowania

Każdy człowiek ma pewne zainteresowania, choć nie zawsze potrafi je nazwać i o nich mó­wić. Obserwując dziecko, można zauważyć, że dużo czasu i uwagi poświęca ono, np. niektó­rym przedmiotom szkolnym, zajęciom pozalekcyjnym czy pozaszkolnym. Zainteresowania mają wpływ na zachowania młodych ludzi. Daje się zauważyć, że uczniowie, którzy intere­sują się danym tematem, chętniej go zgłębiają i poszerzają wiedzę. Można zaobserwować zależność między ich zainteresowaniami a tym, czego lubią się uczyć. Na przykład jeśli dziecko interesuje się chemią, to chętnie będzie brało udział w konkursach z tej dziedziny lub zaangażuje się 
w zajęcia koła chemicznego. Takich działań raczej nie podejmie dziecko, które twierdzi, że chemia to strata czasu.

Często zdarza się również, że nastolatek interesuje się czymś, co nie jest bezpośrednio powiązane z nauką szkolną, np. modą, czy motoryzacją.

Określenie zainteresowań sprzyja identyfikacji młodego człowieka z wybranymi obszarami zawodowymi oraz zachęca do poszukiwań informacji o zawodach charakterystycznych dla danego obszaru. Warto również zastanowić sie jakie przedmioty szkolne lubi Twoje dziecko, 
z których ma najlepsze oceny? A czym interesuje się Twój syn/Twoja córka? 

Zdolności

Zdolność można traktować jako pewną sprawność do wykonywania czynności lub możli­wości, dzięki którym człowiek zdobywa wiadomości, umiejętności, sprawności. Najczęściej wyróżnia się zdolności ogólne, do których zalicza się inteligencję, spostrzegawczość, wy­obraźnię, zręczność oraz zdolności specjalne, ukierunkowane przedmiotowo, np. językowe, matematyczne, muzyczne, plastyczne, techniczne czy sportowe. Warto o uzdolnieniach rozmawiać z dziećmi, gdyż one kojarzą je głównie z działalnością artystyczną. A' przecież dziecko może być uzdolnione językowo, bo szybko i efektywnie uczy się języków obcych. Takie właśnie przejawy uzdolnień u dzieci można wykorzystać podczas planowania dalszej kariery edukacyjnej. Jakie zdolności ma Twój syn/Twoja córka?

Umiejętności

Można zastanawiać się nad tym, co dziecko umie robić. Oczywiście trudno tu mówić o umie­jętnościach zawodowych, choć zdarzają się uczniowie, którzy mają już pewne umiejętności, bo czymś konkretnie się interesują (np. informatyką, motoryzacją). Często podpatrują osoby wykonujące interesujące ich zawody, spotykają się z nimi i pomagają w wykonywaniu prac, np. naprawa samochodu.

Rodzice mogą zaobserwować u swoich dzieci także inne umiejętności, które zwykło się nazwać ponad zawodowymi czy kluczowymi. Trudno jest je przyporządkować tylko do jed­nego ściśle określonego zawodu. Jako przykładowe można wymienić, np. radzenie sobie ze stresem, wyszukiwanie informacji, zarządzanie czasem, planowanie itd.

Wartości

Wartości to podstawowe kryterium-przewodnik w kształtowaniu postaw człowieka w sto­sunku do wydarzeń, zjawisk, przedmiotów i ludzi. Są źródłem motywacji i osobistych działań w danej dziedzinie, świadomym wyobrażeniem tego, co jest ważne, na zdobyciu czego człowiekowi najbardziej zależy. Nie warto wybierać zawodu pozostającego w sprzeczności z preferowanymi wartościami. O wartościach trzeba rozmawiać, gdyż dzieci rzadko wiążą to zagadnienie 
z wyborami edukacyjno-zawodowymi. Jeśli np. ktoś ceni sobie niesienie pomo­cy innym, angażuje się w różne akcje pomocowe, wolontariat, to może to być wskazówka, że w przyszłości wybierze dla siebie profesję z grupy zawodów społecznych. Natomiast jeśli dla kogoś wartością jest niezależność, to raczej nie wybierze zawodu, w którym trzeba podporządkowywać się przełożonym i wykonywać polecenia służbowe. Jakie wartości są ważne dla Twojego syna/Twojej córki?

Temperament

Temperament to zbiór cech charakterystycznych dla danej osoby. Jedni potrafią długo wy­konywać monotonne zajęcie, nie odczuwając znużenia, innych po minucie dopada znie­cierpliwienie i zniechęcenie. Jedni potrzebują ludzi wokół, inni wolą samotność. Różnice 
w reagowaniu na te same bodźce związane są właśnie z temperamentem, stąd np. trudno sobie wyobrazić kogoś, kto jest żywiołowy, ekspresyjny, wykonującego pracę laboranta, która wymaga spokoju i długotrwałej koncentracji na zadaniu. Obserwacje w tym zakresie także mogą dostarczyć informacji, które będą przydatne w szukaniu pomysłów na karierę zawodową dziecka. Jaki temperament ma Twój syn/Twoja córka? 

Cechy charakteru 

Słowo charakter oznacza względnie trwałe właściwości postępowania człowieka, w których wyraża się jego stosunek do innych ludzi, do samego siebie, do własnego działania. Cechy charakteru są zauważalne w zachowaniu, działaniu, uczuciach i emocjach, które jesteśmy w stanie kontrolować, wpływać na nie i je kształtować. Planując drogę zawodową, warto je poznać. Do tego można oczywiście zachęcać także dzieci. Przykładowo, jeśli ktoś jest bar­dzo dokładny, to szybciej odnajdzie się prędzej w zawodach wymagających dużej precyzji niż ktoś dla kogo są to cechy zupełnie obce. A jaki charakter ma Twój syn/Twoja córka? 

Możliwości intelektualne

Analizując potencjał dziecka, gdy rozważamy wybór szkoły ponadgimnazjalnej i zawodu, warto odpowiedzieć na kilka pytań dotyczących dotychczasowych szkolnych osiągnąć:

  • Jak radzi sobie z nauką?
  • Jakie ma oceny?
  • Jakie ma zasoby wiedzy i umiejętności?

Na powyższe pytania warto poszukiwać odpowiedzi razem z dzieckiem. Można także po­rozmawiać z wychowawcą klasy, do której uczęszcza.

Stan zdrowia 

Jeśli dziecko jest pod opieką jakiejś specjalistycznej poradni, to trzeba zapytać lekarza, czy nie ma przeciwwskazań do wykonywania wybranego przez dziecko zawodu. Nie należy wy­bierać zawodu, do wykonywania którego uczeń ma przeciwwskazania zdrowotne.

W "Informatorze o zawodach szkolnictwa zawodowego" przy każdym zawodzie podane są m.in. informacje o kompetencjach społecznych ważnych w danym zawodzie. Można od tego zacząć rozmowę o tym, czy dany zawód jest odpowiedni dla twojego dziecka. Poniżej pokazane są dwa przykłady opisów dla zawodów z tej samej grupy branżowej: technika rachunkowości i technika organizacji reklamy. Jak sądzisz, w którym z nich Twoje dziecko lepiej się odnajdzie?

Co warto wiedzieć o zawodach?

Poszukiwanie wiadomości o zawodach jest bardzo ważnym krokiem w procesie po­dejmowania decyzji edukacyjnych i zawodowych. Ryzykowne jest wybieranie zawodu bez rzetelnej, aktualnej i wyczerpującej informacji o nim.

Jeśli Twoje dziecko jest zainteresowane jakimś konkretnym zawodem, to dobrze jest do­wiedzieć się o nim jak najwięcej. Jakich informacji szukać? Na co zwrócić uwagę? Przede wszystkim dobrze będzie, jeśli dziecko (rodzic także) dowie się:

  • jakie czynności zawodowe wykonuje osoba w danym zawodzie,
  • jakie są wymagania wobec osób zainteresowanych określonym zawodem,
  • w jakich warunkach wykonuje się pracę w danym zawodzie,
  • jakie są przeciwwskazania do pracy w danym zawodzie (kto nie powinien wykonywać tego zawodu głównie ze względu na stan zdrowia),
  • jakie trzeba mieć wykształcenie, by zdobyć kwalifikacje zawodowe,
  • jakie są możliwości doskonalenia zawodowego, poszerzania zakresu kompetencji w za­wodzie,
  • jakie są szanse na znalezienie pracy,

Zdobycie aktualnej, rzetelnej informacji o zawodach to krok do wyboru profesji, która dziec­ka nie rozczaruje. Jeśli nastolatek wybierze zawód na podstawie wiedzy o sobie i swoich możliwościach, funkcjonujących zawodach oraz rynku pracy, istnieje duża szansa na to, że wybrany zawód okaże się jego pasją. Rozmowy o zawodach można zacząć od rozmów z rodziną i znajomymi albo od poszukania informacji w różnych publikacjach czy Internecie.

Źródła informacji o zawodach

Aby mieć aktualną, rzetelną i wiarygodną wiedzę o zawodach, warto sięgnąć do pro­fesjonalnych źródeł informacji zawodowej. Znajdziemy w nich opisy poszczególnych zadań zawodowych, warunków pracy w danym zawodzie oraz kompetencji, jakie są wymagane, do jego wykonywania.

Istnieje wiele źródeł informacji o zawodach, w których można się kształcić na poziomie szkoły ponadgimnazjalnej. Warto z nich skorzystać w celu uzyskania szczegółowych informacji 
o interesującym nas zawodzie.

Dobrymi przykładami takich materiałów są:

  • Informatory i przewodniki po zawodach, np.: Przewodnik po zawodach wydany przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Informator zawodach szkolnictwa zawodowego wydany przez Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej.

Informacje o zawodach, do których przygotowują szkoły zawodowe znajdziemy w Informatorze o zawo­dach szkolnictwa zawodowego. Informator w ciekawy sposób przedstawia zawody szkolnictwa zawodowego. Co ważne, został on przygotowany zgodnie ze zmiana­mi, które dotyczą szkolnictwa ponadgimnazjalnego i obo­wiązują od września 2012 r. Publikacja powstała z myślą o uczniach i ich rodzicach. W Informatorze opisano zawody, które można zdobyć, kształcąc się w różnych typach ponadgimnazjalnych szkół zawodowych. 
W części II informatora można znaleźć opisy grup zawodów oraz opisy zawodów.

Zawody zostały ułożone w 22 grupy zawodowe tak, by łatwiej było szukać opisów poszcze­gólnych zawodów.

W szczegółowych opisach zawodów można znaleźć m.in. takie informacje jak:

  • zakres zadań wykonywanych w danym zawodzie,
  • opis efektów kształcenia w zawodzie,
  • typ szkoły, w której prowadzone jest kształcenie,
  • możliwości kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych,
  • warunki pracy,
  • kompetencje społeczne ważne w danym zawodzie,
  • możliwości dalszej kariery edukacyjnej i zawodowej.

Sięgając do tej publikacji, ma się gwarancję dotarcia do profesjonalnie przygotowa­nej informacji zawodowej. Informator jest dostępny w wersji elektronicznej na stronie www.koweziu.edu.pl 
w zakładce Strefa Ucznia i w formie programu komputerowego na stroniewww.doradztwozawodowe.edu.pl

Informacje o zawodach spotykanych na rynku pracy znajdziemy m.in. w Klasyfikacji zawodów i specjalności opracowanej na potrzeby rynku pracy przez Ministerstwo Pracy  i Polityki Społecznej. W wyżej wspomnianej klasyfikacji można znaleźć długą listę zawodów       i specjalności występujących na rynku pracy. Na stronie internetowej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (www.psz.praca.gov.pl) można znaleźć wyszuki­warkę zawodów, która umożliwia wyszukiwanie zawodu według jego nazwy. Baza zawodów stwarza możliwość zapoznania się z opisem zawodu przygotowanym według schematu: synteza, zadania zawodowe, dodatkowe zadania zawodowe.

  • Programy komputerowe i strony internetowe służące wyszukiwaniu informacji zawodowych i edukacyjnych, program Doradca 2000, filmy o zawodach - www.koweziu.edu.plStrefa ucznia),www.doradztwozawodowe.koweziu.edu.pl,www.psz.praca.gov.pl.

Jeśli chcemy pozyskać informacje o lokalnym i krajowym rynku pracy, np. o zawodach nadwyżkowych (na które nie ma zapotrzebowania) lub deficytowych (na które jest za­potrzebowanie), to znajdziemy je w urzędach pracy. Ich wykaz znajduje się na stronie www.psz.praca.gov.pl. Należy również pamiętać, że rynek pracy jest zmienny i za kilka lat będzie wyglądał pewnie inaczej.

Jak widać, jest wiele rzetelnych źródeł informacji. Przytoczono jedynie te najłatwiej dostępne. Zgłębianie wiedzy o zawodach może być działaniem podjętym wspólnie z dzieckiem. Czas poświęcony na wspólną pracę może być wstępem do rozmów, analizy pomysłów na karierę edukacyjną i zawodową nastolatka.

Sposoby zbierania informacji o zawodach

Informacji jest wiele, są one jednak bardzo rozproszone. Trzeba postawić sobie pyta­nie: w jaki sposób moje dziecko może je pozyskać? Pytanie jest aktualne także wtedy, kiedy chodzi nam o informacje o zawodach.

W jaki sposób można pomóc dzieciom zbierać informacje o zawodach? Jako rodzice możecie:

  • poprosić pedagoga lub wychowawcę, by zorganizował spotkania z przedstawicielami zawodów, które interesują Wasze dzieci,
  • zgłosić wychowawcy klasy pomysł zorganizowania wycieczki zawodoznawczej do firmy, która zatrudnia osoby w interesujących dzieci zawodach,
  • zaproponować dzieciom sięgnięcie do czasopism młodzieżowych, w których można znaleźć informacje o zawodach i ich opisach,
  • odwiedzać strony WWW szkół ponadgimnazjalnych,
  • zachęcić dzieci, by rozmawiały z rodziną, znajomymi o zawodach, które oni wykonują,
  • brać udział w targach edukacyjnych, targach pracy,
  • uczestniczyć z dziećmi w drzwiach otwartych szkół, akcjach promocyjnych szkół ponadgimnazjalnych,
  • sięgać do informatorów szkolnych, broszur i ulotek,
  • zajrzeć do Internetu, odwiedzić strony z katalogami zawodów,

Sposobów szukania informacji o zawodach jest wiele. Warto wybrać te, które uznamy za ciekawe i przydatne.


Literatura:  Pomagam mojemu dziecku wybrać zawód i szkołę ponadgimnazjalną. Broszura dla rodziców, KOWEZiU

Zachęcam   WSZYSTKICH RODZICÓW   do zapoznania się z prezentacją: Rodzic pierwszym doradcą.  Jak pomóc dziecku wybrać dalszą drogę kształcenia?

Literatura:

1. Bielak B.,  Pomoc rodzica   w rozwoju zawodowym swojego dziecka. e-duk@torz@wodowy,

2. Kujawa D., Opieka rodziny  nad dzieckiem w procesie orientacji zawodowej, „Wychowawca” 2005/11.

3. Kukla D., Podstawowe środowiska prowadzące wstępną preorientację zawodową młodego człowieka – rodzina, e-duk@torz@wodowy,.

4.   Sołtysińska G., WeronieckaJ., Przygotowanie uczniów  gimnazjum do wyboru zawodu. Warszawa 2001.

5. Pawlak J., Jak wspierać młodzież  w planowaniu decyzji edukacyjnychi zawodowych?, „Wychowawca”2005/1.